Olhão, gelegen aan de zuidkust van Portugal in de Algarve, is vandaag de dag vooral bekend als een vissersstad met een eigen karakter. Maar achter de levendige markten, de eilandbootjes en de maritieme sfeer schuilt een rijke en boeiende geschiedenis. Van een bescheiden vissersdorp tot een stad met een trotse rol in de Portugese onafhankelijkheidsstrijd – Olhão heeft veel meegemaakt en veel te vertellen.
Van moerasgebied tot vissersgemeenschap
Tot de 17e eeuw was het gebied rond Olhão grotendeels onbewoond en moerassig. De natuurlijke lagunes van de Ria Formosa boden weliswaar bescherming tegen de zee, maar maakten permanente bewoning lastig. Pas in de loop van de 17e eeuw begonnen vissers zich hier te vestigen, aangetrokken door de rijkdom aan vis en schaaldieren in de lagune. Ze bouwden eenvoudige huizen en legden de basis voor wat later Olhão zou worden.
De opkomst dankzij de visserij
Olhão groeide gestaag, vooral dankzij de sardine- en tonijnvangst. De visserij werd het hart van de lokale economie. In de 18e en 19e eeuw ontwikkelde zich een bloeiende visverwerkingsindustrie, met onder andere zouthandels en later conservenfabrieken. De zee was niet alleen een bron van voedsel en werk, maar ook van identiteit. De inwoners van Olhão stonden bekend als ervaren zeelieden, met kennis van de getijden, de visgronden en de vaarroutes.
De helden van 1808
Een van de meest markante momenten in de geschiedenis van Olhão vond plaats in 1808, tijdens de Napoleontische bezetting van Portugal. Terwijl Franse troepen delen van het land controleerden, kwamen de inwoners van Olhão in opstand – zonder leger, zonder officiële steun, maar met vastberadenheid. Ze verdreven de Franse autoriteiten uit hun stad en stuurden een delegatie per boot naar Brazilië om koning João VI, die daar in ballingschap verbleef, het goede nieuws te brengen.
Deze boot, de Caíque Bom Sucesso, is inmiddels een symbool van lokale moed en patriottisme. Een replica van het schip ligt vandaag in de haven als herinnering aan deze dappere reis. Als dank verleende de koning Olhão later de titel “Vila de Olhão da Restauração”, wat wijst op de rol van de stad in het herstel van de Portugese soevereiniteit.
Architectuur met Moorse invloeden
Een bijzonder aspect van Olhão is de architectuur, die sterk afwijkt van andere Portugese steden. De witte, kubusvormige huizen met platte daken doen denken aan Noord-Afrikaanse steden. Deze stijl is deels te verklaren door de handelscontacten van Olhãos zeelieden met Marokko en andere delen van Noord-Afrika, en mogelijk ook door invloeden uit de tijd van de Moorse overheersing van de Algarve. Het resultaat is een uniek stadsbeeld dat je nergens anders in Portugal op dezelfde manier aantreft.
Moderne ontwikkelingen en behoud van erfgoed
In de 20e eeuw onderging Olhão ingrijpende veranderingen. De industrialisering bracht nieuwe bedrijvigheid, maar ook uitdagingen. Veel traditionele vissersberoepen verdwenen of veranderden. Tegelijkertijd is er in recente jaren een herwaardering gekomen voor het maritieme erfgoed van de stad. Historische gebouwen worden gerestaureerd, festivals vieren de zee en het verhaal van de Bom Sucesso leeft voort in musea en schoollessen.
Vandaag de dag combineert Olhão het oude met het nieuwe. Je ziet nog steeds vissers hun netten repareren aan de kade, maar ook moderne kunstgalerijen, ecotoerisme en internationale bezoekers die de rust en authenticiteit van de stad waarderen.
Een stad met karakter en trots
De geschiedenis van Olhão is het verhaal van veerkracht, verbondenheid met de zee en trots op de eigen identiteit. Geen grote paleizen of koninklijke residenties, maar een stad die vanuit de gemeenschap is opgebouwd. Een stad die haar verleden niet alleen eert, maar ook laat voortleven in het dagelijks leven.